Wie HPC Centrum binnenloopt, ziet een school met een eigen gezicht en ervaart de spreekwoordelijke Rotterdamse mentaliteit van aanpakken. Duidelijke regels, een herkenbare structuur en een team dat pedagogisch op één lijn staat, vormen de basis voor leren en ontwikkelen. Certificerende trajecten voor de praktijkvakken zijn een belangrijke kapstok in het curriculum waaronder verschillende programma’s van Scholing voor Arbeid (SVA).
“Er kan hier heel veel, maar er wordt ook echt iets van je verwacht. Wij zijn geen school van pappen en nathouden”, vertelt Suzanne Koop. Ze is zowel jobcoach, stagecoördinator als mentor van een uitstroomklas. Bovendien is ze samen met collega Paul coördinator van de branche-examinering en betrokken bij de organisatie van de praktijkexamens. Suzanne en Paul werken hiervoor nauw samen met de praktijkvakdocenten en mentoren om de leerlingen optimaal voor te bereiden.
HPC Centrum, onderdeel van SARO, is een kleinschalige school voor praktijkonderwijs. Juist die schaal maakt het mogelijk om leerlingen goed te kennen, snel te schakelen en onderwijs echt op maat te organiseren, zo blijkt uit het verhaal van Suzanne.
Kleinschalig, overzichtelijk en consequent
Die persoonlijke benadering van leerlingen betekent niet dat er geen kaders zijn. HPC Centrum werkt met duidelijke school- en gangregels die consequent door het hele team worden gehandhaafd. “Geen capuchons of petjes op, telefoons niet zichtbaar in de gang en altijd even persoonlijk contact maken”, noemt Suzanne als voorbeelden. “Dat klinkt misschien simpel, maar het werkt alleen als iedereen consequent is. Als ik een leerling met capuchon laat lopen en een collega zegt er iets van, krijg je discussie. Dat willen we voorkomen.”
Dit pedagogische klimaat zorgt voor rust en voorspelbaarheid. “Leerlingen moeten weten waar ze aan toe zijn,” zegt Suzanne. “Dat geldt voor een kind van vijf, maar net zo goed voor een leerling van vijftien. Duidelijkheid geeft rust. En vanuit die rust kun je groeien.”
Zorgvuldig evenwicht
Praktijkonderwijs vraagt een zorgvuldig evenwicht tussen nabijheid en professionaliteit, stelt Suzanne. “Soms neem ik verhalen en gebeurtenissen van leerlingen mee naar huis die persoonlijk raken en als je niet oppast onder je huid gaan zitten. Met ervaring heb ik geleerd professioneel nabij te blijven,” zegt Suzanne die inmiddels een aantal jaren werkt op HPC Centrum. Tegelijkertijd zorgen succeservaringen van leerlingen voor veel positieve energie. “Het is fantastisch om leerlingen te kunnen begeleiden in hun ontwikkeling. De groei die ze laten zien en de successen die ze behalen, dat is mooi om te zien. Vooral als leerlingen dat zelf inzien en hiermee hun zelfvertrouwen groeit.
Het contact gaat verder dan de schoolmuren: de mentoren en het zorgteam onderhouden regelmatig contact met ouders en zorgpartners, inclusief huisbezoeken en deelname aan multidisciplinaire overleggen. De jobcoaches houden contact met de stagebedrijven en externe partners die betrokken zijn bij de uitstroom. En de praktijkdocenten volgen de ontwikkelingen in de verschillende branches. Zo ontstaat een samenhangend netwerk dat de leerlingen ondersteunt in én buiten de school.
Van hotelmanagement naar praktijkonderwijs
Dat Suzanne Koop in het praktijkonderwijs werkt is eigenlijk al een verhaal op zich. Ze studeerde hotelmanagement en werkte in eerste instantie in het hogere segment van de hotelwereld, een omgeving waar kwaliteit, structuur, professionaliteit en duidelijke verwachtingen centraal staan. Na uitstapjes in het bedrijfsleven, is ze als projectmanager gaan werken met doelgroepen die op wat voor manier dan ook een afstand hadden tot de arbeidsmarkt.
Haar overstap naar het praktijkonderwijs heeft alles te maken met haar intrinsieke motivatie om zich in te zetten voor het welbevinden en de groei en ontwikkeling van jongeren bij wie het succes niet komt aanwaaien. “Ik werk graag met kids die leren door te doen. Jongeren die veel in hun mars hebben, maar dat niet altijd laten zien in cijfers of toetsen.”
Zichtbaar maken wat je kunt
Binnen HPC Centrum volgen leerlingen verschillende praktijkgerichte leerlijnen en certificerende programma’s. SVA is daar een onderdeel van naast andere branche-erkende trajecten. “Certificering helpt om vaardigheden zichtbaar te maken, voor leerlingen, ouders én werkgevers,” zegt Suzanne.
Tijdens een brancheweek oefenen leerlingen opdrachten uit de SVA-proeven van bekwaamheid. Zo ontdekken ze welke taken bij hen passen en waar ze nog aan moeten werken, bijvoorbeeld in keuken, techniek of horeca. “Soms ontdek je dat iemand techniek leuk vindt, maar dat de praktische uitvoering nog niet lukt. Dan kunnen we bijsturen en hier een passende stageplek bij vinden.”
SVA-examens vinden plaats op school, ingepland in samenwerking met het SVA-examenbureau dat tot grote tevredenheid van HPC Centrum meehelpt en flexibel meedenkt bij het organiseren van examens. Suzanne: “Het moment waarop een leerling slaagt voor een examen of certificaat, heeft een groot psychologisch effect. Ze staan letterlijk anders als een externe examinator het certificaat toekent. Het vergroot hun motivatie en hun zelfvertrouwen.”
Het grote netwerk van de school zorgt voor stages bij lokale ondernemers en landelijke supermarktketens. Maar ook bij andere bekende namen zoals De Beren restaurants, Profile Tyrecenter en Philadelphia Zorg. Daarnaast zijn er in de regio krachtige samenwerkingen in de stageprojecten bij ISS Nederland, BAM Hofplein, Vebego in het EMC, Dakdekkers bij Erdo of bij opleidingslocaties zoals Bouwcollege Wielewaal. “Op die plekken leren ze hun vaardigheden in de praktijk toepassen en krijgen ze zicht op hun eigen capaciteiten.”
Kansrijk adviseren
Veel leerlingen komen op het praktijkonderwijs binnen na een schooltijd in het basisonderwijs waarin zij weinig vertrouwen hebben opgebouwd. Ook de huidige landelijke focus op kansrijk adviseren heeft schaduwkanten. Het praktijkonderwijs merkt dit aan een dalende instroom en een hogere zij-instroom van leerlingen. Hoe kijk Suzanne hiernaar? “Er is een enorme drang om kinderen op een zo “hoog” mogelijk niveau te laten uitstromen in plaats van te kijken naar wat er passend is bij de leerling. Je moet je afvragen bij kansrijk adviseren: zit een leerling straks goed op zijn plek en wordt een leerling daar daadwerkelijk gelukkiger van?”
Arbeid als realistisch perspectief
Het praktijkonderwijs biedt onderwijs aan jongeren waarvoor leren uit een boek niet vanzelfsprekend is. “Maar gelukkig kunnen wij leerlingen begeleiden bij het ontdekken van hun talenten en zien we ze in de praktijk enorm groeien,” zegt Suzanne. Wat betreft de uitstroom: ongeveer 80% van de leerlingen van HPC Centrum gaat richting arbeid, 20% stroomt door naar het mbo. Binnen de groep die aan het werk gaat, is de helft regulier aan de slag, de andere helft via garantiebaan of beschut werk. Jaarlijks stromen één of twee leerlingen door naar vervolgopleidingen of speciale trajecten. “Het gaat erom dat leerlingen duurzaam op hun plek komen,” legt Suzanne uit. “Ze ervaren: dit kan ik. Dat vertrouwen is de basis voor verdere groei.”
Vooruitblik naar SVA-examens
Terug naar SVA, in het voorjaar gaan opnieuw meerdere leerlingen op voor hun SVA1-examen in alle praktijkvakken die worden aangeboden: techniek, detailhandel, facilitair en horeca. Zowel leerlingen in leerjaar 3 als leerjaar 4. De voorbereiding begint ruim van tevoren, in lessen, op stageplekken en in individuele gesprekken. Docenten en mentoren volgen de ontwikkeling nauwgezet en bereiden leerlingen ook mentaal voor: “Wat kun je verwachten? Hoe ga je om met spanning? Hoe en wanneer stel je vragen?” Zo ontstaat een leercurve waarin praktijk, begeleiding en certificering elkaar versterken. De doelstelling is dat alle leerlingen bij uitstroom minimaal één SVA-certificaat op zak hebben. Veel leerlingen behalen wel 3 of 4 certificaten. Het gaat niet alleen om diploma’s, maar zeker ook om zelfvertrouwen en perspectief. Bij HPC Centrum ligt de nadruk op reële succeservaringen opdoen. “Niet alleen het niveau op papier, maar het gevoel: ik kan iets, ik hoor ergens bij, ik heb perspectief. Dáár begint leren pas echt”, vertelt Suzanne.
Som is meer dan de delen
De inkijk die Suzanne geeft in HPC Centrum laat zien dat leerlingensucces niet draait om één methode of één programma. Niet voor niets wijst Suzanne op de combinatie op haar school van een sterk pedagogisch klimaat, praktijkgericht leren, certificering via onder meer SVA en andere trajecten, en – cruciaal – professionals die leerlingen echt zien. Aan het slot van het interview liggen er nog een paar woorden op haar lippen: “Alles wat wij doen is gericht op de leerlingen; het gaat om hen en om hun toekomst. Elke leerling heeft zijn of haar eigen unieke talenten. Als je dat als professional voor ogen blijft houden, gaan voor deze jongeren heel veel nieuwe deuren open.”
