Op praktijkschool Focus vormen de SVA-examens een belangrijk moment in de ontwikkeling van leerlingen.
Via een videoverbinding vertellen Jacqueline Schuffel (docent AVO, stagecoördinator, mentor Entree) en Vona Willink (mentor en docent dienstverlening) over ‘hun’ school. Hun betrokkenheid bij de leerlingen is desondanks bijna tastbaar. De komende weken staan op praktijkschool Focus in Heerhugowaard deels in het teken van SVA1- en SVA2-examens.
De spanning in de school loopt op. Het succes valt de leerlingen niet vanzelfsprekend in de schoot. In de praktijklokalen wordt hard geoefend met proefexamens, herhaald en bijgestuurd. Leerlingen werken toe naar een moment dat ertoe doet. “Voor onze leerlingen is het belangrijk dat het ergens over gaat,” zegt Jacqueline die al meer dan dertig jaar op de school werkt. “Zo’n examen maakt het concreet.”
Regiofunctie
Focus in Heerhugowaard telt zo’n tweehonderd leerlingen en vervult een duidelijke regiofunctie. De school staat voor veel meer dan alleen onderwijs: het is een plek waar jongeren stap voor stap ontdekken wie ze zijn en wat ze kunnen. Dat gebeurt in een leeromgeving waarin theorie en praktijk nadrukkelijk met elkaar zijn verweven. Nederlands en rekenen zijn niet langer losse vakken, maar maken integraal deel uit van de praktijkvakken. “Leerlingen leren door te doen,” zegt Jacqueline. “Ze zijn bezig in een keuken, een zorgsetting of een winkel, en ondertussen ontwikkelen ze hun basisvaardigheden.”
Branche-certificaten
SVA heeft een groot aandeel in het schoolaanbod aan certificerende trajecten. In uiteenlopende richtingen – van zorg en schoonmaak tot techniek, horeca en sinds kort ook kapsalon – werken leerlingen toe naar branchecertificaten. Altijd staat voorop dat leerlingen ervaren waar ze goed in zijn en succes kunnen beleven.
“Ze hebben vaak al het nodige meegemaakt en teleurstellingen opgelopen in hun schooltijd,” zegt Vona. “Dan is het extra belangrijk dat ze ergens naartoe werken en ook kunnen laten zien wat ze kunnen.”
Die ontwikkeling verloopt zelden lineair. Sommige leerlingen maken een reuzensprong in hun ontwikkeling, terwijl het bij anderen langer duurt voordat het landt. “Soms valt bij een leerling dan alsnog het kwartje,” zegt Jacqueline. “Dat je ineens ziet: nu snapt hij het, nu lukt het. Op zo’n moment maakt ook bij mij mijn hart een sprongetje.”
Netwerk aan bedrijven en organisaties
De weg daarnaartoe is zorgvuldig opgebouwd. Leerlingen starten breed, met meerdere praktijkrichtingen, en werken via stages en praktijkervaring toe naar een passende uitstroom. Dankzij haar grote netwerk kan de school het net breed uitgooien in de zoektocht naar een passende stageplek en leeromgeving. Leerlingen lopen stage bij onder meer zorgorganisatie Pieter Raat Stichting, in lokale horeca, supermarkten en logistieke bedrijven in de regio. Veel van die contacten zijn in de loop der jaren opgebouwd en worden actief onderhouden.
“Leerlingen voelen zich gezien”
Het gesprek waaiert wat uit en komt bij een ander thema: de band met oud-leerlingen. Regelmatig komen zij nog terug op school, vertelt Vona. Even bijpraten, laten zien waar ze nu werken, of gewoon om contact te houden. Het is illustratief voor de relaties die hier worden opgebouwd. “Dat zegt wel iets,” zegt Jacqueline. “Ze voelen zich hier gezien.”
Positief leerklimaat
Die betrokkenheid zit ook in de dagelijkse praktijk. Docenten kennen hun leerlingen goed en houden nauw contact, ook met ouders. Hun inzichten zijn gevoed door hun rijke ervaring met deze jongeren, en dat vertaalt zich in een benadering waarin aandacht en duidelijkheid geven en grenzen stellen hand in hand gaan.
Focus werkt systematisch aan een positief leerklimaat volgens de aanpak van PBS. PBS staat voor Positive Behavior Support, een aanpak binnen scholen gericht op het positief stimuleren van gewenst gedrag bij leerlingen. Het gaat erom leerlingen bewust te belonen voor positief gedrag en duidelijke verwachtingen te scheppen, in plaats van alleen te corrigeren wat niet mag.
Externe examinatoren
Terug naar SVA. De komende examenperiode vormt een belangrijk ijkpunt. Leerlingen worden beoordeeld door externe examinatoren, wat het moment extra lading geeft. “Ze weten: nu moet ik het laten zien,” zegt Jacqueline. “Dat maakt het spannend, maar ook waardevol.” Tegelijkertijd zijn die examinatoren ook voor docenten van betekenis. Ze brengen ervaringen van andere scholen mee en geven feedback. “Dat houdt ons scherp,” zegt Vona. “Je blijft jezelf ontwikkelen.”
Professionalisering
Die ontwikkelgerichtheid is overigens diep geworteld in de school. Over de vraag wat Focus typeert als school, denkt Jacqueline even na. “We zijn voortdurend bezig met verbeteren en professionaliseren,” zegt ze dan. “Wat hebben onze leerlingen nodig? Hoe kunnen we ons onderwijs beter maken?” De recente invoering van de integratie van taal en rekenen in de praktijkvakken en de uitbreiding van praktijkmogelijkheden zijn daar voorbeelden van.
We spreken Jacqueline en Vona aan de vooravond van de SVA-examens. In de lokalen, op de stages, in de gesprekken met leerlingen is het aanstaande examen een belangrijk thema. “Het mooie van ons werk is dat je jongeren ziet groeien,” zegt Jacqueline. “Niet alleen in wat ze kunnen, maar ook in hoe ze naar zichzelf kijken.” Vona knikt. “En als ze dan slagen, als ze dat certificaat halen… dat is voor hen echt een succeservaring. Maar ook voor ons is dat best een emotioneel moment.” “Dáár doen we het voor!”, besluit Jacqueline.