Met ruim 15 jaar ervaring als docent techniek en bouw examineert Johan Hoogendoorn sinds een paar jaar leerlingen bij het SVA-programma Werken in het schildersbedrijf. Hij doet dat met passie voor het vak én met passie voor de ontwikkeling van jongeren. “Als ik een leerling zie die alles goed doet, van het vasthouden van de kwast tot het opruimen van zijn werkplek, dan denk ik: die heeft het in zich om een goede schilder te worden. Dat maakt dit werk zo mooi.”
Johan begon in 2009 als vakdocent in het speciaal onderwijs. Later werkte hij in het praktijkonderwijs en tegenwoordig geeft hij les op een vmbo-school. “Het werken met jongeren in verschillende onderwijsvormen heeft me veel geleerd. Iedere leerling heeft zijn eigen talenten, en het is mooi om te zien hoe ze die kunnen ontwikkelen als ze de juiste begeleiding en uitdaging krijgen.” Sinds 2021 is Johan ook actief als SVA-examinator. “Ik vind het geweldig om leerlingen te beoordelen en te zien hoe ze groeien in het schildersvak.”
Bij de SVA-examens ziet Johan vaak al snel of een leerling het schildersvak in zich heeft. “Je merkt het aan hoe iemand werkt. Is de werkplek schoon? Zijn de materialen goed voorbereid? Is hij zich bewust van persoonlijke beschermingsmiddelen? Hoe houdt de leerling de kwast vast? Is de werkplek goed afgedekt? Dat zijn signalen die wijzen op potentieel voor dit vak.”
Dat schilderen een mooie ambacht is, dat staat voor Johan buiten kijf. “Schilderwerk is de kers op de taart van een woning of gebouw. Het is een vak waarbij je naar een eindproduct werkt, iets wat echt zichtbaar is. Het is nooit een haastklus. Het moet grondig gebeuren. Dat maakt het zo bijzonder.”
Wat een school nodig heeft
Het gesprek komt bij een ander onderwerp: de leerwerkplek op school. Met allerlei voorbeelden illustreert Johan hoe belangrijk het is dat scholen over de juiste faciliteiten beschikt om het praktijkvak schilderen goed aan te kunnen bieden. “Je moet een praktijklokaal hebben dat ruim genoeg is en waar je materialen kunt opbergen. Ook praktische hulpmiddelen zoals een kamersteiger, kwasten, rollers, schuurmachines en verschillende verfsoorten zijn onmisbaar.” Daarnaast benoemt de SVA-examinator zaken als een spoelwaterinstallatie voor het reinigen van kwasten; een afzuiginstallatie; persoonlijke beschermingsmiddelen én oefenoppervlakken zoals kozijnen, wanden en deuren. Johan: “Ook een koud-warm tappunt is belangrijk. Je moet bijvoorbeeld een deur schoonmaken voordat je kunt schuren en schilderen. Dat zijn de stappen die een schilder leert zetten en de volgorde daarvan is heel belangrijk. Pak nou houtrot. Je kunt eroverheen schilderen maar dat rotte stuk zit er dan nog steeds dus dat je moet je eerst verwijderen en vervolgens ga je plamuren.”
SVA
Het SVA-programma Werken in het schildersbedrijf helpt leerlingen in dit leerproces. Johan: “De certificeringsboeken zijn een goede leidraad. Ze geven duidelijk aan wat van de leerling wordt verwacht, wat van belang is en hoe de docent het vak kan aanbieden. Het SVA-programma biedt een duidelijke structuur, en aan zo’n blauwdruk hebben zowel leerlingen als docenten veel aan.”
Hulp voor scholen
Een boodschap die Johan graag tot slot wil delen: hij staat er zeker voor open om scholen, die het praktijkvak schilderen willen gaan aanbieden of juist naar een hoger plan willen brengen, te helpen met praktische tips. Want het gesternte voor leerlingen die kiezen voor schilderen is gunstig, constateert Johan. “De arbeidsmarkt zit te springen om vakmensen; zeker ook in de schilderbranche. Er zijn heel veel handjes nodig. Met de juiste begeleiding kunnen jongeren in het vso en praktijkonderwijs echt een mooie toekomst opbouwen in dit vak. En je kunt er ook nog eens een goede boterham in verdienen.”